Dao động tắt dần – Dao động cưỡng bức – Hiện tượng cộng hưởng
Con lắc lò xo nằm ngang chịu lực cản Fc = −bv và ngoại lực cưỡng bức tuần hoàn F = F0cos(Ωt), Ω = 2πf. Chế độ Tắt dần: kéo vật ra rồi thả, quan sát biên độ và cơ năng giảm dần. Chế độ Cưỡng bức: quan sát giai đoạn chuyển tiếp rồi ổn định với tần số bằng tần số ngoại lực, và hiện tượng cộng hưởng khi f = f0.
1. Con lắc lò xo chịu lực cản và ngoại lực cưỡng bức
t = 0,00 s
Vật m (li độ x)
Ngoại lực F = F0cos(Ωt)
Lực cản Fc = −bv
Bánh lệch tâm quay với tần số f đẩy đầu trái của lò xo qua lại một đoạn d, tạo thêm lực k·d = F0cos(Ωt) lên vật (độ dịch d của đầu lò xo được vẽ phóng đại hoặc thu nhỏ cho dễ nhìn).
2. Đồ thị li độ x(t) và ngoại lực F(t)
x = 0,00 cm · F = +0,50 N
Li độ x(t) [cm]
x = 0,00 cm
Ngoại lực F(t) = F0cos(Ωt) [N]
F = +0,50 N
Li độ x(t) [cm]
Ngoại lực F(t) [N]
±A lý thuyết của giai đoạn ổn định (tham khảo)
3. Đường cộng hưởng: biên độ A theo tần số f của ngoại lực
F0 = 0,50 N · m = 0,20 kg · k = 20 N/mĐường cong vẽ theo biểu thức tham khảo của biên độ ổn định (ô "Tham khảo" ở cột bên). Lực cản càng nhỏ, đỉnh tại f = f0 càng cao và càng nhọn: cộng hưởng càng rõ.