Mạch điện một chiều: nguồn điện, điện trở, ampe kế và vôn kế
Chọn nguồn (E, r), các điện trở và cách mắc, đóng / mở khoá K. Electron chạy trong dây ngược chiều dòng điện, nhanh hơn khi cường độ dòng điện lớn hơn. Ampe kế chỉ I = E/(RN + r), vôn kế chỉ U = E − Ir; đồ thị I–U của điện trở, U–I của nguồn và công suất mạch ngoài theo RN.
1. Sơ đồ mạch điện
I = 2,00 AChạm vào khoá K trên hình để đóng / mở. Ampe kế và vôn kế lí tưởng (ampe kế điện trở bằng 0, vôn kế không có dòng điện đi qua). Tốc độ các chấm tỉ lệ với cường độ dòng điện trên từng đoạn mạch (minh hoạ, electron thật trôi chậm hơn rất nhiều; dòng rất lớn thì giữ ở tốc độ tối đa).
2. Đặc tuyến vôn – ampe (I–U) của điện trở
I = U/RVới điện trở (vật dẫn kim loại ở nhiệt độ không đổi), I tỉ lệ với U: đồ thị là đường thẳng qua gốc, độ dốc bằng 1/R. Điện trở càng nhỏ thì đường càng dốc. Chấm tròn là điểm làm việc của từng điện trở trong mạch.
3. Hiệu điện thế giữa hai cực nguồn theo I
U = E − IrĐường U = E − Ir đi xuống: cắt trục U tại E (mạch hở, I = 0) và trục I tại E/r (đoản mạch, U = 0). Nét đứt U = RNI là đường của mạch ngoài; giao điểm của hai đường là điểm làm việc.
4. Công suất mạch ngoài theo điện trở mạch ngoài
Pmax = 36 WPN = E²RN/(RN + r)² lớn nhất khi RN = r, lúc đó Pmax = E²/(4r) và hiệu suất chỉ 50 %. RN lớn hơn r thì hiệu suất cao hơn nhưng công suất nhỏ hơn.